{"id":534,"date":"2020-08-29T22:37:51","date_gmt":"2020-08-29T19:37:51","guid":{"rendered":"http:\/\/haberv6.thewpdemo.com\/?p=534"},"modified":"2020-08-29T22:37:51","modified_gmt":"2020-08-29T19:37:51","slug":"suleyman-demirel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/2020\/08\/29\/suleyman-demirel\/","title":{"rendered":"S\u00fcleyman Demirel"},"content":{"rendered":"<p>Onu \u00e7ocuk akl\u0131mla televizyonda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm tiplemelerinden hat\u0131rl\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc 90\u2019larda siyaset, mizahla i\u00e7 i\u00e7eydi. Pek tabii hep ba\u015f\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz f\u00f6tr \u015fapkas\u0131 ile g\u00f6rd\u00fck onu. 1991\u2019de se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda bir vatanda\u015f \u015fapkas\u0131n\u0131 kapmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f da, Demirel \u015f\u00f6yle demi\u015f:<\/p>\n<p><strong><em>&#8220;Binaenaleyh \u015fapgam\u0131 gapt\u0131rmam.&#8221;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Evet ya, kendine has s\u00f6ylemleri var. Ve\u00a0<strong><em>\u2018binaenaleyh\u2019<\/em><\/strong>\u00a0s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc nerede duysak akl\u0131m\u0131za Demirel d\u00fc\u015fer. Ve \u00e7ocuklu\u011fundan ba\u015flayarak kariyeri boyunca lakaplar\u0131 vard\u0131. \u00c7ocukluk y\u0131llar\u0131nda \u00e7obanl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u2018\u00c7oban S\u00fcl\u00fc\u2019, 1950\u2019lerde Devlet Su \u0130\u015fleri\u2019ndeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile \u2018Barajlar Kral\u0131\u2019, siyasi yasakl\u0131 oldu\u011fu d\u00f6nemde de \u2018Bir Bilen\u2019 ve siyasetin \u2018Baba\u2019s\u0131 olarak an\u0131ld\u0131. \u201980 ya\u015f\u0131nday\u0131m; ama kafam hala Zenith marka saat gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u2019 c\u00fcmlesi \u00fczerine \u2018Zenith S\u00fcleyman\u2019 olarak da an\u0131ld\u0131\u2026<\/p>\n<p>Siyasetin Babas\u0131 S\u00fcleyman Demirel, 5 y\u0131l \u00f6nce bug\u00fcn aram\u0131zdan ayr\u0131ld\u0131\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_9207.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"695\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_9207.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>\u00c7ocuklu\u011fu ve e\u011fitim hayat\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>S\u00fcleyman, 1 Kas\u0131m 1924\u2019te, Isparta\u2019da Atabey il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 \u0130slamk\u00f6y\u2019de, Hac\u0131 \u00dcmm\u00fchan ve Hac\u0131 Yahya Demirel \u00e7iftinin \u00e7ocuklar\u0131 olarak d\u00fcnyaya geldi\u011finde ailesi, ona \u2018Sami S\u00fcleyman G\u00fcndo\u011fdu\u2019 ad\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n<p>\u00d6\u011frenimine do\u011fdu\u011fu k\u00f6yde ba\u015flayan Demirel, paras\u0131z yat\u0131l\u0131 s\u0131nav\u0131n\u0131 kazanarak ortaokulu Mu\u011fla\u2019da, liseyi de Afyon\u2019da okudu. Her tatilde k\u00f6y\u00fcne geliyor, ba\u011f bah\u00e7e i\u015flerinde ailesine yard\u0131m ediyordu. Bu s\u00fcre\u00e7 ona \u2018\u00c7oban S\u00fcl\u00fc\u2019 lakab\u0131n\u0131 getirmi\u015fti.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek\u00f6\u011frenim tercihini \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi \u0130n\u015faat Fak\u00fcltesi\u2019nden yana kullanm\u0131\u015ft\u0131. 1949\u2019da, fak\u00fclteden \u0130n\u015faat Y\u00fcksek M\u00fchendisi olarak mezun oldu\u2026<\/p>\n<p>S\u00fcleyman Demirel\u2019in \u00e7ocukluk an\u0131lar\u0131n\u0131, nas\u0131l bir \u00e7ocuk oldu\u011funu Necmettin Erbakan, 1977\u2019de verdi\u011fi bir r\u00f6portajda \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p><strong><em>\u201c\u0130stanbul Erkek Lisesi&#8217;nden sonra s\u0131navda 10. olarak Teknik \u00dcniversite\u2019ye girdim. 2 bin ki\u015finin i\u00e7inde 10. oldum. S\u00fcleyman Demirel de benden bir sene \u00f6nce girmi\u015fti. Ama o 100 ki\u015finin i\u00e7inde, 100&#8217;\u00fcnc\u00fc falan girmi\u015ftir. Demirel asl\u0131nda sessiz, silik bir \u00e7ocuktu. Koridorlarda tek ba\u015f\u0131na gider gelirdi.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Ben motor b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde okudum ve 1948&#8217;de mezun oldum. S\u00fcleyman Demirel ise ikmale kald\u0131 ve 1949&#8217;da bitirdi. S\u00fcleyman Bey makineci olarak girmi\u015ftir \u00fcniversiteye&#8230; Ama e\u011fe dersleri ona a\u011f\u0131r geldi\u2026 Bu y\u00fczden ikinci s\u0131n\u0131fta in\u015faata \u00e7evirdi. E\u011fe dersinde bir usta gibi, 4 saat e\u011fe sallamak gerekirdi.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_646.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"264\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_646.jpg\" \/><\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>(E\u015fi Nazmiye Han\u0131m ile)<\/em><\/p>\n<h4><strong>S\u00fcleyman Demirel evlendi<\/strong><\/h4>\n<p>Demirel, \u00fcniversiteden mezun olmas\u0131na bir y\u0131l kala babas\u0131 Hac\u0131 Yahya Bey\u2019in ye\u011feninin k\u0131z\u0131 Nazmiye \u015eener ile evlendi. \u0130leride siyasette bir ikon olan Demirel, e\u015fi Nazmiye Han\u0131m ile olan ili\u015fkisi ile de g\u00f6z dolduruyordu.<\/p>\n<p>Evlilikleri 65 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. Hi\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131 olmad\u0131. Sebebinin ise, Nazmiye Han\u0131m\u2019\u0131n 1951\u2019de ge\u00e7irdi\u011fi ate\u015fli hastal\u0131k olarak payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak y\u0131llar sonra 2010\u2019da bir ba\u015fka iddia bas\u0131nda yer ald\u0131\u2026<\/p>\n<p>Nazmiye ve S\u00fcleyman Demirel \u00e7iftinin asl\u0131nda evliliklerinin ilk y\u0131llar\u0131nda, 1951\u2019de bir \u00e7ocu\u011fu olmu\u015f, ancak iki ya\u015f\u0131ndayken bir ate\u015fli hastal\u0131k sonucu hayata tutunamam\u0131\u015ft\u0131. Ve bir daha da \u00e7ocuklar\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131. Bu iddialar\u0131 yalanlamayan Demirel \u00e7ifti, do\u011frulamad\u0131 da. Asl\u0131nda bir \u00f6nemi de yoktu. Nihayetinde bu \u00e7ift birlikte 65 y\u0131l ge\u00e7irdi; altm\u0131\u015f be\u015f y\u0131l!<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_5038.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"413\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_5038.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>Mesleki kariyeri<\/strong><\/h4>\n<p>Demirel, kariyerine 1950\u2019de Elektrik \u0130\u015fleri Et\u00fct \u0130daresi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan sulama ve elektrik konular\u0131 \u00fczerine ara\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in Amerika\u2019ya g\u00f6nderildi. T\u00fcrkiye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde 1953\u2019te ba\u015flayan Seyhan Baraj\u0131 in\u015faat\u0131nda proje m\u00fcd\u00fcr\u00fcyd\u00fc. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Adnan Menderes\u2019in de dikkatini \u00e7ekti. Devlet Su \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne getirildi. Ard\u0131ndan tekrar Amerika yollar\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Eisenhower Vakf\u0131 onu, bursiyer olarak se\u00e7ti ve b\u00f6ylece Amerika\u2019ya gitti. Genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fckten 1960\u2019ta, askerlik g\u00f6revini yerine getirmek sebebiyle ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Demirel, 1962-1964 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Serbest M\u00fc\u015favir-M\u00fchendislik yaparak ya\u015fam\u0131n\u0131 kazand\u0131. Bir yandan da akademik ya\u015fam ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Yine bu y\u0131llarda Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi\u2019nde \u0130n\u015faat M\u00fchendisli\u011fi alan\u0131nda dersler verdi.<\/p>\n<p>1954\u2019te haz\u0131rlanan Bo\u011fazi\u00e7i K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn ilk projesinde rol alan Amerika\u2019n\u0131n Uluslararas\u0131 M\u00fchendislik ve M\u00fcteahhitlik Firmas\u0131 Morrison Knudsen Inc\u2019in T\u00fcrkiye Temsilcisi oldu\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_3286.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"310\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_3286.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>Siyasi ya\u015fama ilk ad\u0131m<\/strong><\/h4>\n<p>Ba\u015fbakan Adnan Menderes bir toplant\u0131da Demirel i\u00e7in \u015f\u00f6yle demi\u015fti:<\/p>\n<p>&#8220;Bu \u00e7ocu\u011fa dikkat edin, gelece\u011fin ba\u015fbakan\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Ve haks\u0131z \u00e7\u0131kmayacakt\u0131\u2026 Demirel, siyasette sa\u011flam ad\u0131mlarla ilerleyecekti\u2026<\/p>\n<p>Demirel, siyasete profesyonel ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 1962\u2019de, Adalet Partisi\u2019ne (AP) kat\u0131larak att\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l d\u00fczenlenen I. Kongre\u2019de Genel \u0130dare Kurulu\u2019na se\u00e7ilmi\u015fti. \u0130lk ad\u0131m\u0131n\u0131n etkileri uzun s\u00fcrmedi. AP\u2019liler, af kampanyas\u0131 ile Eski Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal Bayar, 22 Mart 1963\u2019te \u015fartl\u0131 olarak serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Hemen ard\u0131ndan meydana gelen olaylarda AP Genel Merkezi de sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131. Demirel de bu olay \u00fczerine aktif siyasi ya\u015fam\u0131nda geri \u00e7ekildi. Bu durum da uzun s\u00fcrmeyecekti. Ancak bu tavr\u0131 hi\u00e7 unutulmayacak ve y\u0131llar sonra parti i\u00e7indeki muhalifler bu durumu aleyhinde propagandaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecekti. Demirel hakk\u0131nda s\u00f6ylemleri ise \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n<p><strong><em>\u201c\u015eapkas\u0131n\u0131 al\u0131p ka\u00e7t\u0131!\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Demirel, 1964 Haziran\u2019\u0131nda AP Genel Ba\u015fkan\u0131 Rag\u0131p G\u00fcm\u00fc\u015fpala\u2019n\u0131n ani \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan g\u00f6zlenen parti i\u00e7i bunal\u0131m s\u0131ras\u0131nda siyasete geri d\u00f6nd\u00fc. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc muhte\u015fem olmu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Demirel, 28 Kas\u0131m 1964\u2019te yap\u0131lan AP Genel Kongresi\u2019nde Ali Fuat Ba\u015fgil, Sadettin Bilgi\u00e7 ve Tekin Ar\u0131burun ile yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imde, ge\u00e7erli 1679 oydan 1072\u2019sini alarak partiye genel ba\u015fkan se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>\u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan \u015eubat 1965\u2019te Suat Hayri \u00dcrg\u00fcpl\u00fc ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda kurulan 29. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Koalisyon H\u00fck\u00fcmeti\u2019ne TBMM d\u0131\u015f\u0131ndan Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve Devlet Bakan\u0131 olarak g\u00f6revlendirildi. AP ile birlikte Millet Partisi (MP), Yeni T\u00fcrkiye Partisi (YTP) ve Cumhuriyet\u00e7i K\u00f6yl\u00fc Millet Partisi (CKMP) de bu koalisyona kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Siyasette ba\u015far\u0131l\u0131 ad\u0131mlar atmaya ba\u015flayan Demirel\u2019in babas\u0131 Hac\u0131 Yahya Bey de ayn\u0131 y\u0131l memleketlerine, \u0130slamk\u00f6y Belediyesi\u2019ne ba\u015fkan se\u00e7ildi. \u015eimdi baba o\u011ful siyasi ya\u015fam\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131lar\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_4341.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"332\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_4341.jpg\" \/><\/p>\n<p><em>(\u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ile)<\/em><\/p>\n<h4><strong>T\u00fcrkiye\u2019nin 12. Ba\u015fbakan\u0131 S\u00fcleyman Demirel<\/strong><\/h4>\n<p>1965 Genel Se\u00e7imleri\u2019ne geldi\u011fimizde, YTP\u2019nin silinmesinin ard\u0131ndan AP, DP \u00e7izgisinin tek miras\u00e7\u0131s\u0131 konumuna gelmi\u015fti. Ve Adalet Partisi y\u00fczde 52,8 oy alarak tek ba\u015f\u0131na iktidar oldu. Demirel de bu se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re Isparta Milletvekili olarak ilk kez TBMM\u2019ye girdi.<\/p>\n<p>Demirel 27 Ekim 1965\u2019te, 27 May\u0131s 1960\u2019ta ger\u00e7ekle\u015fen ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihindeki ilk askeri darbe sonras\u0131nda ilk koalisyonsuz h\u00fck\u00fcmeti, 30. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti\u2019ni kurdu. Ve evet, Adnan Menderes\u2019in de \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi Demirel, T\u00fcrkiye\u2019nin 12. Ba\u015fbakan\u0131 oldu\u2026<\/p>\n<p>Demirel; \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ve Rag\u0131p G\u00fcm\u00fc\u015fpala gibi T\u00fcrk Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 kahramanlar\u0131n\u0131n yava\u015f yava\u015f siyasetten \u00e7ekildi\u011fi bu d\u00f6nemde, 1920\u2019lerde d\u00fcnyaya gelmi\u015f \u2018Cumhuriyet Ku\u015fa\u011f\u0131\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan siyaset\u00e7ilerin ilk \u00f6rneklerinden biriydi. Ba\u015f\u0131nda \u015fapkas\u0131, \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r tav\u0131rlar\u0131 ve konu\u015fmas\u0131 ile hep dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_6623.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"627\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_6623.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na Sunay\u2019\u0131 aday g\u00f6sterdi<\/strong><\/h4>\n<p>AP H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin g\u00f6revine ba\u015flamas\u0131n\u0131n \u00fczerine uzun bir zaman ge\u00e7memi\u015fti ki, S\u00fcleyman Demirel ilk krizi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. 27 May\u0131s s\u00fcrecinde Devlet Ba\u015fkan\u0131 olarak g\u00f6revli, 1961 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n kabul\u00fcyle de Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini \u00fcstlenen Cemal G\u00fcrsel\u2019in sa\u011fl\u0131k durumunun i\u015fine engel oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki rapor sonras\u0131nda Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revi sona erdi. 27 May\u0131s\u2019\u0131n \u00fczerinden hen\u00fcz 6 y\u0131l ge\u00e7mi\u015fti ve TSK i\u00e7indeki etkileri de s\u00fcr\u00fcyordu. Demirel, TSK i\u00e7indeki g\u00fc\u00e7 dengelerini \u00e7ok iyi bilen ve bundan sebep \u00e7ok \u00f6nemli bir konumda olan Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131 Orgeneral Cevdet Sunay\u2019\u0131, b\u00f6ylece ordunun AP\u2019ye olan bak\u0131\u015f ve tavr\u0131n\u0131n da yumu\u015famas\u0131n\u0131 umarak Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na aday g\u00f6sterdi\u2026<\/p>\n<p>Ve 15 Mart 1966\u2019da g\u00f6revinden kendi iste\u011fi ile emekli olan ve k\u0131sa s\u00fcrede kontenjan senat\u00f6r\u00fc yap\u0131lan Sunay, 28 Mart\u2019ta, TBMM taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin 5. Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_1623.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"609\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_1623.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>\u0130kinci h\u00fck\u00fcmete giden zor yollar<\/strong><\/h4>\n<p>Demirel, 1965-1971 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ba\u015fbakan idi. Bu s\u00fcre\u00e7te Bo\u011fazi\u00e7i K\u00f6pr\u00fcs\u00fc, Keban Baraj\u0131, Ere\u011fli Demir \u00c7elik \u0130\u015fletmeleri gibi b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131ld\u0131. Ve bu d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019nin enflasyon oran\u0131 y\u00fczde 5 iken, kalk\u0131nma h\u0131z\u0131 y\u00fczde 7\u2019ydi. Bu iyi bir orand\u0131. \u00d6yle ki bu kalk\u0131nma h\u0131z\u0131 petrol \u00fclkeleri d\u0131\u015f\u0131nda, Japonya\u2019dan sonra d\u00fcnyan\u0131n ikinci y\u00fcksek kalk\u0131nma h\u0131z\u0131yd\u0131. Bu iyi geli\u015fmeler dahi AP iktidar\u0131n\u0131n, toplumun ayd\u0131n kesimi ve \u00f6zellikle \u00f6\u011frenci \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan, DP iktidar\u0131n\u0131n 27 May\u0131s sonras\u0131 devam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmesine engel olam\u0131yordu\u2026<\/p>\n<p>1961 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 temel haklar ve bunlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, tepkilerin artmas\u0131na sebep olmu\u015ftu. 27 May\u0131s \u00f6ncesi ya\u015fanan gen\u00e7lik protestolar\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 \u015fimdi AP iktidar\u0131 da ya\u015f\u0131yordu. \u00dcniversite gen\u00e7li\u011fini etkileyen bir di\u011fer etmen ise, 1968\u2019de Avrupa ve Amerika\u2019da yayg\u0131nla\u015fan gen\u00e7lik hareketleriydi. Sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce yeni yeni ba\u011f kurduklar\u0131 \u015fu d\u00f6nemde, T\u00fcrkiye\u2019deki ilk \u00f6nemli \u00f6\u011frenci eylemi Haziran 1968\u2019de, Ankara \u00dcniversitesi Dil ve Tarih-Co\u011frafya Fak\u00fcltesinde boykotla ba\u015f g\u00f6sterdi. Ard\u0131ndan ba\u015fka \u00fcniversiteler ve fak\u00fclteler de geldi. Ba\u015fta akademik ama\u00e7la ba\u015flayan bu eylemler, her g\u00fcn biraz daha siyasile\u015fti ve bu durum, AP iktidar\u0131n\u0131 olduk\u00e7a tedirgin ediyordu. Olmal\u0131lard\u0131 da. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonunda sa\u011f ve sol g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc \u00f6\u011frenci gruplar\u0131 daha sert \u00e7at\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131; kan d\u00f6k\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>AP\u2019nin huzursuzlu\u011fu, onu DP\u2019nin bir uzant\u0131s\u0131 olarak g\u00f6ren TSK i\u00e7inde ses getirmeye ba\u015flad\u0131 ve ard\u0131ndan askeri m\u00fcdahale s\u00f6ylentileri de yay\u0131ld\u0131. Kuvvet Komutanlar\u0131, H\u00fck\u00fcmet Ba\u015fkan\u0131 Demirel\u2019e \u00fclkenin i\u00e7inde bulundu\u011fu durumu konu alan mektuplar g\u00f6nderiyordu ve bunlar art\u0131k s\u0131radan geli\u015fmelerdi\u2026<\/p>\n<p>Sonra daha b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar atmaya karar verildi. 1969\u2019da, 27 May\u0131s\u2019\u0131n ard\u0131ndan 1961 Anayasas\u0131\u2019ndaki 68. madde ile DP\u2019ye getirilen siyaset yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ve Celal Bayar kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak, May\u0131s ve Haziran aylar\u0131nda tarihi ziyaretlerde bulundular. Bu ziyaretlerin ard\u0131ndan, TBMM,\u00a0 Anayasada de\u011fi\u015fiklik i\u00e7in CHP\u2019nin de deste\u011fini alan AP\u2019nin \u00f6nerisini onaylad\u0131.<\/p>\n<p>Ancak bu kez de TSK bu geli\u015fmeleri 27 May\u0131s\u2019\u0131n restorasyonu olarak okumu\u015ftu. TSK\u2019n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi tepkinin ard\u0131ndan Cumhurba\u015fkan\u0131 Cevdet Sunay da Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 tav\u0131r ald\u0131. Buna kar\u015f\u0131n AP de, Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunu\u00a0 12 Ekim 1969\u2019da ger\u00e7ekle\u015fecek se\u00e7imler \u00f6ncesinde bir gerginlik olu\u015fturmas\u0131n diye Cumhuriyet Senatosu\u2019nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesini, se\u00e7im sonras\u0131na b\u0131rakmaya karar verdi.<\/p>\n<p>Celal Bayar\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Nil\u00fcfer G\u00fcrsoy ve eski DP\u2019li bakanlardan Samet A\u011fao\u011flu\u2019nun e\u015fi AP Manisa Milletvekili Neriman A\u011fao\u011flu, AP\u2019nin af konusunda tutum de\u011fi\u015ftirmesinin parlamentonun itibar\u0131n\u0131n zedelenmesine sebep oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Bunun i\u00e7in 31 Temmuz 1969\u2019da, partilerinden ve g\u00f6revlerinden istifa ettiler. Bu durum, eski DP\u2019lilerin, Ap\u2019liler ile ihtilaf i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131n su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131 \u015feklinde yorumland\u0131\u2026<\/p>\n<p>Se\u00e7imlere \u00e7ok az bir zaman kalm\u0131\u015ft\u0131 ve gerginlikler durulmuyordu. 12 Ekim 1969\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen Genel Se\u00e7imler\u2019de AP, adl\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 47\u2019lik oy ile yine tek ba\u015f\u0131na iktidar oldu. Demirel, 3 Kas\u0131m 1969\u2019da resmen ikinci h\u00fck\u00fcmetinin kurdu\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_5307.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"276\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_5307.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>Ba\u015fbakanl\u0131ktan istifa etti<\/strong><\/h4>\n<p>Evet, halk deste\u011fini g\u00f6stermi\u015fti. Ancak bu durum AP\u2019nin b\u00f6l\u00fcnmesine engel olamad\u0131. Demirel, parti d\u0131\u015f\u0131ndan gelen ele\u015ftirilere ne kadar ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olsa da, parti i\u00e7inde ba\u015flayan muhalefete kar\u015f\u0131 kay\u0131ts\u0131z kalamad\u0131. \u00dclkede her g\u00fcn biraz daha artan toplumsal, siyasi ve iktisadi kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara son verilmesi, kendisine ba\u011fl\u0131 Yeminliler hizbindeki ki\u015filerin kay\u0131r\u0131lmas\u0131, eski DP mensuplar\u0131n\u0131n siyasi haklar\u0131n\u0131n\u00a0 iadesi sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gibi istekleri dile getiren milletvekilleri, AP\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Her \u015fey b\u0131\u00e7ak kadar keskindi.<\/p>\n<p>Ancak yine de 12 Ocak 1970\u2019te, 72 AP\u2019li senat\u00f6r ve milletvekili, Demirel\u2019e ayn\u0131 istekleri i\u00e7eren bir muht\u0131ra verdi. Demirel\u2019in tepkisi ise, \u2018Biz muht\u0131ra ile i\u015f g\u00f6rmeyiz!\u2019 oldu. \u0130steklerin g\u00f6rmezden gelindi\u011fi bu sert tepki kar\u015f\u0131s\u0131nda 11 \u015eubat\u2019ta, Faruk S\u00fckan ve Saadettin Bilgi\u00e7\u2019in ba\u015f\u0131 \u00e7ekti\u011fi 41 milletvekili, CHP ve di\u011fer muhalefet partileri ile birlikte b\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde ret oyu vererek Demirel\u2019i istifaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. 41 milletvekili kar\u015f\u0131 oyu ile b\u00fct\u00e7e, 214 kabul oyuna kar\u015f\u0131l\u0131k toplamda 224 ret oyu ile g\u00fcvenoyu alamad\u0131. Demirel ise, ertesi g\u00fcn Ba\u015fbakanl\u0131ktan istifas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Ya\u015fananlar\u0131n ard\u0131ndan Celal Bayar \u00e7evresindeki AP milletvekilleri istifa ederek Demokrat Parti\u2019nin ger\u00e7ek miras\u00e7\u0131s\u0131 olma sav\u0131 ile Demokratik Parti\u2019yi kurdu. Yine ayn\u0131 d\u00f6nemde AP\u2019nin \u0130slamc\u0131 kanad\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 ayr\u0131l\u0131p Necmettin Erbakan\u2019\u0131n kurdu\u011fu Milli Nizam Partisi\u2019ne kat\u0131ld\u0131. Ap\u2019nin g\u00fcnden g\u00fcne bu kopu\u015fu, h\u00fck\u00fcmetin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndan yak\u0131nanlar\u0131 da hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yordu\u2026<\/p>\n<p>Demirel ise, stratejisinde ilerledi ve Mart 1970\u2019te yeni bir h\u00fck\u00fcmet kurarak yap\u0131lan 5. Kongre\u2019de tekrar Genel Ba\u015fkan se\u00e7ildi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_2236.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"347\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_2236.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>12 Mart muht\u0131ras\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>Bir ba\u015fka sorun da ha\u015fha\u015ft\u0131; evet, ha\u015fha\u015f. 1970\u2019te, Richard Nixon y\u00f6netimindeki Amerika, Demirel\u2019den ha\u015fha\u015f \u00fcretiminin yasaklanmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Ancak Demirel bu talebi kabul etmedi ve zaten yolunda gitmeyen T\u00fcrkiye-Amerika ili\u015fkileri daha da gerildi. Ha\u015fha\u015f, 12 Mart\u2019\u0131 tetikleyen temel sebeplerden biri olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Ve konu yine anayasaya geldi. iktisadi durum bozulmu\u015f, 15-16 Haziran 1970 Olaylar\u0131 olarak kayda ge\u00e7ecek T\u00fcrkiye tarihindeki en b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i eylemlerinden biri ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, 10 A\u011fustos 1970\u2019e geldi\u011fimizde T\u00fcrk Liras\u0131\u2019n\u0131n de\u011feri y\u00fczde 66 oran\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. 68\u2019deki \u00f6\u011frenci olaylar\u0131 ve grevler de cabas\u0131yd\u0131. Demirel, 1961 Anayasas\u0131\u2019n\u0131 su\u00e7luyor ve bu anayasa ile \u00fclkenin y\u00f6netilemeyece\u011fini savunuyordu.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan Milli Demokratik Devrimciler bu konu \u00fczerine de yo\u011funla\u015ft\u0131 ve 9 Mart darbe te\u015febb\u00fcs\u00fcne (1971) kalk\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine h\u00fck\u00fcmet, 12 Mart muht\u0131ras\u0131 ile istifaya zorland\u0131 ve Demirel, ayn\u0131 g\u00fcn istifas\u0131n\u0131 verdi. Ve Nihat Erim h\u00fck\u00fcmeti kuruldu.<\/p>\n<p>Demirel\u2019in Anayasa\u2019da istedi\u011fi de\u011fi\u015fiklikler 12 Mart d\u00f6neminde hayata ge\u00e7irilmi\u015fti\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_8414.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"707\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_8414.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>I. Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fcmeti<\/strong><\/h4>\n<p>14 Ekim 1973 Genel Se\u00e7imleri\u2019nde Demirel, siyasi rakibi B\u00fclent Ecevit ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayd\u0131. Ecevit liderli\u011findeki CHP, AP\u2019den daha \u00e7ok oy alm\u0131\u015ft\u0131. AP, oylar\u0131ndaki y\u00fczde 17\u2019lik gerileme ile 11 y\u0131ldan sonra ilk kez ikinci parti konumuna d\u00fc\u015ft\u00fc. Bunun ard\u0131nda Ecevit\u2019in pop\u00fclaritesi ve AP i\u00e7indeki b\u00f6l\u00fcnmeler vard\u0131.<\/p>\n<p>Se\u00e7imlerden sonra kurulan CHP-MSP koalisyonu K\u0131br\u0131s Bar\u0131\u015f Harekat\u0131\u2019n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fti. Ancak yine de K\u0131br\u0131s ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok konuda kendi i\u00e7inde anla\u015fmazl\u0131ktayd\u0131. Ba\u015fbakan Ecevit, erken se\u00e7ime gitme stratejisiyle 18 Eyl\u00fcl 1974\u2019te istifa etti. Ancak amac\u0131na ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 gibi Mart 1975\u2019e dek 200\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n g\u00fcn s\u00fcren bir h\u00fck\u00fcmet krizine de neden olmu\u015ftu. Sonunda 31 Mart 1975\u2019te, g\u00fcvenoyu alamayan Sadi Irmak h\u00fck\u00fcmetinin ard\u0131ndan AP Genel Ba\u015fkan\u0131 Demirel\u2019in ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi, Milliyet\u00e7i Hareket Partisi (MHP), Cumhuriyet\u00e7i G\u00fcven Partisi (CGP), Milli Selamet Partisi\u2019nden (MSP) olu\u015fan koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kuruldu. Sol g\u00fcruha kar\u015f\u0131 neredeyse b\u00fct\u00fcn sa\u011f partileri bir arada oldu\u011fu Demirel H\u00fck\u00fcmeti, \u2018I. Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fcmeti\u2019 olarak an\u0131ld\u0131\u2026<\/p>\n<p>Demirel, 4 y\u0131l aradan sonra Ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funa tekrar oturmu\u015ftu. Bu d\u00f6nem, \u00fclkede yeniden ter\u00f6r olaylar\u0131 ya\u015fand\u0131 ve toplumsal hareketlerin ba\u015f g\u00f6sterdi. Ayr\u0131ca d\u0131\u015f \u00f6demeler ve h\u0131zl\u0131 enflasyondan kaynaklanan bir ekonomik bunal\u0131m da s\u00f6z konusuydu\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_3990.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"702\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_3990.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>II. Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fcmeti<\/strong><\/h4>\n<p>1977 Se\u00e7imleri\u2019ne geldi\u011fimizde AP, ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 36,9 oy ile y\u00fczde 41,4 oy oran\u0131na sahip CHP\u2019den sonra ikinci parti olabilmi\u015fti. Se\u00e7im sonras\u0131nda kurulan Ecevit H\u00fck\u00fcmeti, g\u00fcvenoyu alamay\u0131nca bu kez MSP ve MHP\u2019nin kat\u0131l\u0131m\u0131yla olu\u015fan II. Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin Ba\u015fbakan\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcmet, 31 Aral\u0131k 1977\u2019de,\u00a0<strong>G\u00fcne\u015f Motel Olay\u0131<\/strong>\u00a0ad\u0131 ile an\u0131lan operasyonla CHP\u2019nin AP\u2019den se\u00e7ilmi\u015f 13 milletvekilini bakanl\u0131k vaadiyle transfer etmesi \u00fczerine, CHP\u2019nin gensoru \u00f6nerisiyle d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. 1978 ba\u015flarken, Ecevit tek ba\u015f\u0131na iktidar oldu. Ve evet, AP\u2019den transfer edilen milletvekillerinin \u00e7o\u011funa da bakanl\u0131k verildi.<\/p>\n<p>Demirel \u00e7ok k\u0131zg\u0131nd\u0131. CHP a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 h\u00fck\u00fcmet ile ileti\u015fimi reddetmi\u015f, Ecevit\u2019e kar\u015f\u0131 h\u0131r\u00e7\u0131n bir muhalefete giri\u015fmi\u015fti. \u00d6yle ki Cumhurba\u015fkan\u0131 Fahri Korut\u00fcrk\u2019e, 21 \u015eubat 1979\u2019da, s\u0131k\u0131y\u00f6netimin uzat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>\u00dclkede ya\u015fanan pek \u00e7ok olumsuz olay, Ecevit iktidar\u0131n\u0131n halk\u0131n g\u00fcvenini kaybetmesine sebep olmu\u015ftu. Devrimci gruplar\u0131n boykotunun da etkisiyle 14 Ekim Ara Se\u00e7imleri\u2019nde oy kaybeden CHP, iktidardan \u00e7ekildi. AP ise, b\u00fcy\u00fck bir farkla se\u00e7imi kazanm\u0131\u015ft\u0131. Demirel, bu kez Milliyet\u00e7i Cephe H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin olumsuzluklar\u0131 g\u00f6lgesinde olmak istemedi ve d\u0131\u015far\u0131dan desteklenen bir az\u0131nl\u0131k h\u00fck\u00fcmeti kurdu.<\/p>\n<p>6. Demirel H\u00fck\u00fcmeti ile Demirel, MHP ve MSP\u2019nin deste\u011fiyle Kas\u0131m 1979\u2019da tekrar Ba\u015fbakan oldu ve 12 Eyl\u00fcl 1980\u2019e kadar g\u00f6revinin ba\u015f\u0131ndayd\u0131\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_6066.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"305\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_6066.jpg\" \/><\/p>\n<p><em>(Turgut \u00d6zal ile)<\/em><\/p>\n<h4><strong>12 Eyl\u00fcl 1980 ve DYP Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>Demirel\u2019in ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131, 12 Eyl\u00fcl 1980\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen askeri darbe ile sona erdi. 13 Eyl\u00fc-11 Ekim aras\u0131nda Gelibolu, Hamzakoy\u2019da g\u00f6zetim alt\u0131ndayd\u0131. Demirel, 16 Ekim 1981\u2019de partisi kapat\u0131lana dek ba\u015fkanl\u0131\u011fa devam etti. 1982 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n ge\u00e7ici 4. Maddesi ile de 10 y\u0131l siyaset yasa\u011f\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Siyasetten yasakl\u0131yd\u0131; ama partisinin eski y\u00f6neticileri ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kesmedi. May\u0131s 1983\u2019te, siyasi partilerin kurulmas\u0131na \u00e7\u0131kan iznin ard\u0131ndan 20 May\u0131s\u2019ta AP\u2019nin devam\u0131 olarak B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye Partisi (BTP) kuruldu. Ancak Milli G\u00fcvenlik Konseyi taraf\u0131ndan AP\u2019nin devam\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle 31 May\u0131s\u2019ta kapat\u0131ld\u0131. Demirel de siyaset yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnedi\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00c7anakkale, Zincirbozan\u2019da 4 ay zorunlu ikamete g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p>6 Eyl\u00fcl 1987\u2019de Demirel\u2019in yasa\u011f\u0131 halk oylamas\u0131 ile kald\u0131r\u0131ld\u0131. Kuruldu\u011fu d\u00f6nemde destekledi\u011fi Do\u011fru Yol Partisi\u2019nin (DYP) o d\u00f6nemdeki genel ba\u015fkan\u0131 H\u00fcsamettin Cindoruk, istifa etmi\u015fti. Demirel, 24 Eyl\u00fcl\u2019de DYP Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>Demirel, siyasete att\u0131\u011f\u0131 ilk ad\u0131mdan ba\u015flam\u0131\u015f gibiydi. 29 Kas\u0131m 1987 Se\u00e7imleri\u2019nde Isparta\u2019dan milletvekili se\u00e7ildi ve tekrar meclise girdi. 1988 ve 1990 b\u00fcy\u00fck kongrelerinde yeniden DYP Genel Ba\u015fkan\u0131 idi. Bu d\u00f6nemde 24 Ocak Karalar\u0131\u2019n\u0131 beraber haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 Turgut \u00d6zal\u2019a kar\u015f\u0131 sert bir muhalefet s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_4844.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"280\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_4844.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>Yeniden ve son kez Ba\u015fbakan<\/strong><\/h4>\n<p>20 Ekim 1991 Genel Se\u00e7imleri\u2019nde DYP, oylar\u0131n y\u00fczde 27\u2019sini alarak 178 milletvekili \u00e7\u0131kard\u0131 ver meclisteki birinci parti oldu. Demirel de, h\u00fck\u00fcmet kurmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6revlendirildi ve 20 Kas\u0131m\u2019da, Sosyaldemokrat Halk\u00e7\u0131 Parti (SHP) ile bir koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kurdular.<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde siyasetin g\u00fcndeminde Demirel ile Cumhurba\u015fkan\u0131 Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n aras\u0131ndaki yetki \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 vard\u0131. Parlamenter sistemde, Cumhurba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n konumuyla ilgili bir sistem tart\u0131\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusuydu.<\/p>\n<p>H\u00fck\u00fcmetin att\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli ad\u0131mlar \u015f\u00f6yleydi: \u2018K\u00fcrt realitesinin tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131\u2019 a\u00e7\u0131kland\u0131, 27 May\u0131s\u2019tan sonra kapat\u0131lan DP ile 12 Eyl\u00fcl\u2019den sonra kapat\u0131lan partilerin a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve sendikal \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerle ilgili baz\u0131 uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin onaylanmas\u0131, Ceza Mahkemeleri Usul\u00fc Kanunu\u2019nun yeniden d\u00fczenlenmesi\u2026<\/p>\n<p>Demirel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki koalisyon h\u00fck\u00fcmeti, enflasyon konusunda s\u00f6z verdi\u011fi ba\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6sterememi\u015fti. Ancak bununla birlikte ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi canland\u0131rmakta ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131. 1992\u2019de \u2018Ye\u015fil Kart\u2019 uygulamas\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Sosyal g\u00fcvencesi olmayan vatanda\u015flar\u0131n sa\u011fl\u0131k giderlerini kar\u015f\u0131lanacakt\u0131.<\/p>\n<p>Buna benzer ba\u015fka ad\u0131mlar da atan h\u00fck\u00fcmet, b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerdeki a\u015f\u0131r\u0131 sol ter\u00f6r eylemlerinin de denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda ilerleme kaydetmi\u015fti. Ancak \u00f6te yandan da gazeteci yazar U\u011fur Mumcu\u2019nun 24 Ocak 1973\u2019te bombal\u0131 bir suikast ile \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi sonucunda, kendini de bir s\u0131nanman\u0131n ortas\u0131nda bulmu\u015ftu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_4958.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"281\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_4958.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>Cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel<\/strong><\/h4>\n<p>8. Cumhurba\u015fkan\u0131 Turgut \u00d6zal, 17 Nisan 1993\u2019te, kalp ve koroner yetmezli\u011fine ba\u011fl\u0131 tansiyon d\u00fc\u015fmesi sebebiyle ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. Bu ani \u00f6l\u00fcm\u00fcn ard\u0131ndan Demirel, 4 May\u0131s\u2019ta, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Demirel, 8 May\u0131s\u2019ta meclisteki se\u00e7imin ilk turunda 234 oyla yeterli \u00e7o\u011funlu\u011fa ula\u015famad\u0131. \u0130kinci turda da 225 oy ald\u0131. 16 May\u0131s\u2019ta d\u00fczenlenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc turda koalisyon orta\u011f\u0131 MHP ve SHP\u2019nin de deste\u011fi ile 244 oy alarak T\u00fcrkiye\u2019nin 9. Cumhurba\u015fkan\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Demirel, 18 May\u0131s 1996\u2019da, \u0130zmit\u2019te kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir al\u0131\u015fveri\u015f merkezinin temel atma t\u00f6reninde \u0130brahim G\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fco\u011flu adl\u0131 bir eylemcinin suikast giri\u015fiminden yara almadan kurtuldu. Koruma M\u00fcd\u00fcr\u00fc \u015e\u00fckr\u00fc \u00c7ukurlu kolundan yaralan\u0131rken bir gazeteci de aya\u011f\u0131ndan yaraland\u0131.<\/p>\n<p>28 \u015eubat S\u00fcreci\u2019ne geldi\u011fimizde bir kesim Refahyol H\u00fck\u00fcmeti\u2019ne kar\u015f\u0131 olu\u015fan cephenin ba\u015fakt\u00f6r\u00fc olarak Demirel\u2019i g\u00f6r\u00fcrken, bir kesim de onun gerginli\u011fi yumu\u015fat\u0131p darbeyi \u00f6nledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu\u2026<\/p>\n<p>Demirel, 16 May\u0131s 2000\u2019de, g\u00f6revini Ahmet Necdet Sezer\u2019e devretti.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_2412.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"281\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_2412.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>Y\u0131ld\u0131z Kenter\u2019den a\u015fk mektubu<\/strong><\/h4>\n<p>Kenterler, tiyatrolar\u0131n\u0131 kurarken siyaset\u00e7i Kaz\u0131m Ta\u015fkent, onlara faizi ile geri \u00f6demek \u00fczere 350 bin lira bor\u00e7 vermi\u015fti. Taksitle \u00f6d\u00fcyorlard\u0131 ki, Kaz\u0131m Bey vefat etti. Onun bu ani \u00f6l\u00fcm\u00fc i\u015fleri kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Y\u0131ld\u0131z, icra yoluyla tiyatrolar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 gazete ilan\u0131nda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00d6yle afallam\u0131\u015ft\u0131 ki, akl\u0131na gelen ilk \u015feyi yapt\u0131. D\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 S\u00fcleyman Demirel\u2019di. Hemen telefon ederek bir randevu ald\u0131 ve durumunu anlatt\u0131. Demirel, \u201c\u00dcz\u00fclmeyin Y\u0131ld\u0131z Han\u0131m, hallederiz!\u201d demi\u015fti. Ger\u00e7ekten de sorun \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Kenter Tiyatrosu kurtulmu\u015ftu. Aradan y\u0131llar ge\u00e7ti, Y\u0131ld\u0131z bu iyili\u011fi hi\u00e7 unutmad\u0131. Sonra bir g\u00fcn, Demirel verdi\u011fi bir r\u00f6portajda \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p><em>\u201cHi\u00e7 a\u015fk mektubu almad\u0131m.\u201d<\/em><\/p>\n<p>\u0130\u00e7i burkulmu\u015ftu Y\u0131ld\u0131z\u2019\u0131n. Atan kalbi buna raz\u0131 olmad\u0131, hemen oturdu ve bir mektup yazd\u0131. \u201cBu bir a\u015fk mektubudur!\u201d diye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 sat\u0131rlar\u0131na.<\/p>\n<p><em><strong>\u201cSiz hi\u00e7 a\u015fk mektubu almad\u0131n\u0131z; ama b\u00fcy\u00fck bir a\u015fkla ba\u011fl\u0131 oldu\u011fum tiyatromun icra yoluyla sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 engellediniz, bana geri verdiniz. Dolay\u0131s\u0131yla bu sonsuz tiyatro a\u015fk\u0131m\u0131n i\u00e7inde o g\u00fcnden beri siz de oldunuz hep\u2026\u201d\u00a0<\/strong><\/em>diye de \u00f6zenle eklemi\u015fti.<\/p>\n<p>Ruhundan kopan her bir s\u00f6zc\u00fck, Demirel\u2019in de, e\u015fi Nazmiye Han\u0131m\u2019\u0131n da y\u00fcre\u011fine i\u015fledi. Demirel,\u00a0<em><strong>\u201cYa\u015fas\u0131n, yazd\u0131n!\u201d<\/strong><\/em>\u00a0demi\u015fti. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra da Nazmiye Han\u0131m,\u00a0<em><strong>\u201cSize \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim\u201d<\/strong><\/em>\u00a0demek i\u00e7in aram\u0131\u015ft\u0131. Kalpten gelen bu etkisi kocaman k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131m\u0131n, art\u0131k kelimelerle bir tarifi yoktu\u2026<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"ll\" title=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" src=\"https:\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_7880.jpg\" alt=\"S\u00fcleyman Demirel kimdir? Biyografisi \" width=\"500\" height=\"281\" data-src=\"\/\/icdn.ensonhaber.com\/resimler\/diger\/kok\/2020\/06\/17\/suleyman-demirel_7880.jpg\" \/><\/p>\n<h4><strong>S\u00fcleyman Demirel \u00f6ld\u00fc<\/strong><\/h4>\n<p>E\u015fi Nazmiye Han\u0131m, 27 May\u0131s 2013\u2019te hayata veda etti\u011finde Alzheimer tedavisi g\u00f6r\u00fcyordu. 65 y\u0131ll\u0131k hayat arkada\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Demirel, sadece iki y\u0131l ya\u015fayabildi.<\/p>\n<p>Demirel, 13 May\u0131s 2015\u2019te b\u00f6brek ve kalp yetmezli\u011fi, akut solunum yollar\u0131 enfeksiyonu sebepleriyle hastaneye kald\u0131r\u0131ld\u0131. Tedavi alt\u0131nda tutulan Demirel, 17 Haziran saat 02.05\u2019te hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u2026<\/p>\n<p>Demirel\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine 17-19 Haziran tarihleri aras\u0131nda ulusal yas ilan edildi. Elbette 28 Ekim 1993\u2019te Polonya\u2019dan \u2018Beyaz Kartal Ni\u015fan\u0131\u2019n\u0131, 7 Temmuz 1994\u2019te H\u0131rvatistan\u2019dan \u2018Kral Tomislav Grand Madalyas\u0131\u2019n\u0131, 7 Ekim 1996\u2019da \u0130talya\u2019dan \u2018Liyakat Ni\u015fan\u0131\u2019n\u0131, 1997\u2019de Estonya\u2019dan \u2018Terra Mariana Ha\u00e7 Ni\u015fan\u0131\u2019n\u0131, 1999\u2019da Romanya\u2019dan \u2018Romanya Y\u0131ld\u0131z Ni\u015fan\u0131\u2019n\u0131, 1999\u2019da G\u00fcrcistan\u2019dan \u2018Alt\u0131n Post\u2019u, 6 Nisan 2000\u2019de Almanya\u2019dan \u2018Liyakat Ni\u015fan\u0131\u2019n\u0131 bo\u015fun almam\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/p>\n<p>19 Haziran\u2019da TBMM\u2019deki devlet cenaze t\u00f6reninin ard\u0131ndan Kocatepe Camii\u2019nde k\u0131l\u0131nan cenaze namaz\u0131ndan sonra memleketi Isparta\u2019ya g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Naa\u015f\u0131, ertesi g\u00fcn 20 Haziran\u2019da, \u0130slamk\u00f6y\u2019deki haz\u0131rlanan mezarl\u0131\u011fa defnedildi.<\/p>\n<p>26 Ekim 2014\u2019te, memleketi Isparta\u2019da, memurluktan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona erdi\u011fi d\u00f6neme dek uzanan s\u00fcre\u00e7te kulland\u0131\u011f\u0131 e\u015fyalar\u0131n sergilendi\u011fi \u2018S\u00fcleyman Demirel Demokrasi ve Kalk\u0131nma M\u00fczesi\u2019 a\u00e7\u0131ld\u0131. T\u00fcm siyasi ya\u015fam\u0131 boyunca \u00e7ok sevilmi\u015f, pek \u00e7ok yere onun ad\u0131 verilmi\u015f, bununla birlikte pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrde de yer etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Fikret K\u0131z\u0131lok, 1995\u2019te \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u2018Yadig\u00e2r\u2019 alb\u00fcm\u00fcnde yer alan \u2018Demirba\u015f\u2019 \u015fark\u0131s\u0131yla, Demirel\u2019in siyasetten uzak kalamay\u0131\u015f\u0131n\u0131 esprili bir dille anlat\u0131yordu. Bar\u0131\u015f Man\u00e7o\u2019nun 1992\u2019deki \u2018Mega Man\u00e7o\u2019 alb\u00fcmdeki \u2018S\u00fcleyman\u2019 \u015fark\u0131s\u0131 da yine bir Demirel ta\u015flamas\u0131yd\u0131. Siyasi ya\u015fam\u0131 boyunca Olacak O Kadar gibi pek \u00e7ok programda e\u015fi Nazmiye Han\u0131m ile birlikte tiplemeleri yap\u0131ld\u0131\u2026<\/p>\n<p>Siyasete olan tutkusu, esprili s\u00f6ylemleri ve iyisiyle k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle, do\u011frusuyla yanl\u0131\u015f\u0131yla 38 y\u0131ll\u0131k bir d\u00f6neme vurdu\u011fu damga ile bir S\u00fcleyman Demirel ge\u00e7ti bu d\u00fcnyadan\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130lgi \u00e7eken s\u00f6ylemleri, f\u00f6tr \u015fapkas\u0131 ile s\u00fcren 38 y\u0131ll\u0131k siyasi ya\u015fam\u0131, memurluktan Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na uzanan kariyeri ile \u2018Baba\u2019 lakapl\u0131 S\u00fcleyman Demirel\u2019in hayat hik\u00e2yesidir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":535,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[559],"class_list":["post-534","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biyografiler","tag-suleyman-demirel"],"views":660,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=534"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/534\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/digitalmecra.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}